De grootste misvattingen rond eetstoornissen

Een eetstoornis is een ziekte die op heel wat mensen hun pad komt. Maar niet iedereen durft of kan daarvoor uitkomen, en dat heeft veel te maken met het beeld dat rond de aandoeningen geschetst wordt. “Eetstoornissen komen alleen bij meisjes voor.” “Wie een eetstoornis heeft is altijd mager.” “Mensen met eetstoornissen eten alleen maar gezond.” En zo kunnen we nog wel even doorgaan. Tijd om de grootste misvattingen uit de wereld te helpen. 

 Vraag aan een doorsnee mens waar hij aan denkt bij het woord eetstoornissen en je krijgt een stereotiep beeld van een erg mager, jong meisje dat alleen maar blaadjes sla eet. Maar de werkelijkheid is anders. 

Laat ons eerst even naar de definitie van een eetstoornis kijken. 

“Een eetstoornis is een psychische aandoening die wordt gekenmerkt door verstoord eetgedrag. Sommige mensen met een eetstoornis eten te weinig, anderen juist te veel en weer anderen wisselen perioden van eetbuien af met perioden van (streng) lijnen.” (psyq.nl)

Een eetstoornis is dus veel meer dan alleen maar niet willen eten, of alleen maar mager zijn. Ze kan verschillende oorzaken hebben: een verleden met pesterijen, een laag zelfbeeld, weinig zelfvertrouwen, trauma… Maar het kan ook zijn dat de oorzaak niet zo voor de hand ligt. Je hoeft een eetstoornis niet te “verdienen”, je hoeft niets ergs meegemaakt te hebben. Het is niet altijd een kwestie van oorzaak en gevolg. 

Nu dat duidelijk is, kunnen we een aantal veelvoorkomende misverstanden de wereld uit helpen. 

Misverstand 1: een eetstoornis komt enkel voor bij jonge meisjes

Uit cijfers blijkt dat een eetstoornis vaker voorkomt bij vrouwen dan bij mannen. Maar eetstoornissen bij mannen zijn niet uitzonderlijk. Maar liefst 10-20% van de patiënten zijn mannen. En zelfs die cijfers kunnen een vertekend beeld geven. Het is immers zo dat door het stereotiepe beeld van “de magere vrouw met de eetstoornis”, mannen minder snel om hulp durven vragen of zelfs kunnen herkennen dat ze met een eetstoornis worstelen. En dat is ontzettend jammer. 

Misverstand 2: anorexia is gevaarlijker dan boulimia

Gevaren anorexia: ernstig gewichtsverlies, lage lichaamstemperatuur, lage bloeddruk, verlaagde hartslag en tenslotte osteoporose. Omdat het lichaam wordt uitgehongerd, gaat het de spieren als voedsel gebruiken, wat leidt tot zwakte, vermoeidheid en gewichtsverlies van de hartspier. Dat kan veranderingen in het hartslagpatroon veroorzaken, met kans op hartfalen en overlijden.

Gevaren boulimia: door het voortdurend leegbraken van de maag, verliest de patiënt steeds meer kalium. Kalium speelt een belangrijke rol bij verschillende lichaamsprocessen, en is vooral onmisbaar voor een goede werking van de spieren. Dus ook hier is er kans op hartritmestoornissen, met kans op hartfalen en overlijden. Bovendien veroorzaakt het voortdurende braken een slijtage van de slijmlaag van de maag en de slokdarm, waardoor inwendige zweren en bloedingen kunnen optreden.

Misverstand 3: Een eetstoornis gaat over wanneer je weer normaal gaat eten

Het is niet zozeer het eten zelf, maar vooral je gedachten rond eten die tellen. Soms lijkt het alsof iemand helemaal geen last heeft van een eetstoornis, terwijl die persoon weldegelijk de klok rond kilocalorieën loopt te tellen en daar behoorlijk wat last van ondervindt. Mensen met een eetstoornis proberen gerust te stellen door te zeggen dat het allemaal niet zo erg is omdat je er niets van ziet, is dan ook een absolute no go. 

Misverstand 4: Herstellen van een eetstoornis is gemakkelijk

Gemiddeld duurt herstellen van een eetstoornis een zevental jaar. Het is een proces van vallen en opstaan, waar heel veel geduld mee gepaard gaat.

Misverstand 5: Iemand met een eetstoornis heeft daar zelf voor gekozen 

Een eetstoornis is vaak een symptoom van onderliggende problemen. Het is dus een complexe problematiek die veel verder gaat dan de keuze tussen wel of niet eten. 

Misverstand 6: De mate van het ondergewicht bepaalt de ernst van de eetstoornis

Mensen met een perfect normaal gewicht kunnen dieper in hun eetstoornis zitten dan mensen met ondergewicht. De focus wordt onterecht vaak gelegd op gewicht, terwijl dat gewicht eigenlijk niet meer is dan een symptoom. 

Een eetstoornis draait eigenlijk nooit 100% om het uiterlijk, of om het niet willen eten. “Mager willen zijn” is het tipje van de ijsberg, maar wat er onder het wateroppervlak schuilt is tien keer complexer. En het is net dat onderliggende, de onzekerheden, de pijn, het verdriet, dat we moeten opzoeken en proberen oplossen.

Dat lukt meestal niet alleen, en dat is perfect oké. Je hoeft het ook niet alleen te doen. Geraak je er zelf niet uit, vraag dan altijd om hulp. Samen sta je sterker. 

 

-Nathalie Gregoir